است . « 32 » صاحب مطلع الشمس نيز ضمن برشمردن مسير حركت امام على بن موسى الرضا عليه السّلام به وجود اين مسجد در زمان خود اشاره مىكند و مىگويد : حضرت رضا عليه السّلام را از مدينه به بصره و از آنجا به اهواز و عربستان « 33 » عبور دادند . آن وقت شهر ارگان ( ارجان ) آباد بود و حاكم‌نشين اهواز شمرده مىشد و آثار مسجدى كه به حضرت رضا منسوب است هم اكنون در ارجان وجود دارد . « 34 » دربارهء ارجان ( بهبهان ) ارجان ( ارگان ) شهرى است با سابقهء تاريخى كه بنابر گفتهء اصطخرى در مسالك الممالك و ياقوت حموى در معجم البلدان در زمان سلطنت جاماسب هنگامى كه او در جنگ با روم پيروز شد و شهر « ميافارقين » و « آمد » را تسخير كرد ، اين شهر را براى فرزند قباد كه ارجان نام داشت بنا كرد و سپس مناطق وسيعى را به آن منضم ساخت . « 35 » ارجان در سال 16 ه . ق توسط ابى العاص و ابو موسى اشعرى فتح شد . « 36 » از اين شهر در قرن چهارم به عنوان شهرى بزرگ ياد شده كه شش دروازه داشته و مشهور به دروازههاى اهواز ، رىشهر ، شيراز ، رصافه ، ميدان و كيّالين ( كيل كنندگان ) بوده است . « 37 » حمد اللّه مستوفى در قرن هشتم اين شهر را ويران توصيف كرده ، زيرا در اين سالها ملاحده ( اسماعيليان ) بر اين شهر استيلا داشتند و مكررا آن را مورد غارت

--> ( 32 ) - اعتماد السلطنه ، مرآت البلدان ، 1 / 368 . ( 33 ) - سابقا خوزستان را عربستان و يا عربستان ايران مىناميدند . ( 34 ) - ابو القاسم سحاب ، زندگانى امام رضا عليه السّلام ، ص 243 به نقل از مطلع الشمس . ( 35 ) - اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 225 ؛ اعتماد السلطنه ، مرآت البلدان ، 1 / 32 . زركوب شيرازى معتقد است قباد بن فيروز پدر انوشيروان اين شهر را بنا كرده است . زركوب شيرازى ، شيرازنامه ، ص 31 . ( 36 ) - شيرازنامه ، ص 24 . ( 37 ) - لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 290 .